Bức tường Thường Xuân

Nhà ga Vesterport có một bức tường, là điều mà tôi sẽ nhắc và nhớ về nhiều nhất, nếu mai này tôi không còn trú ngụ vòng quanh thủ đô Copenhagen nữa. Trên bức tường, chằng chịt vô số dây Thường Xuân (một nhánh trong họ Hedera helix, còn được gọi là Boston Ivy hoặc Grape Ivy). 

Khi ở Châu Âu đủ lâu, bạn sẽ biết mỗi năm chính phủ của các nước này phải tiêu tốn tiền triệu để diệt bớt sức sống mãnh liệt và sự xâm lấn của “bà chúa” Thường Xuân. Nếu Bồ Công Anh là nỗi ám ảnh khôn nguôi cho đồng ruộng, vườn tược, đất đa,i thì dây Thường Xuân cũng là nỗi ám ảnh dữ dội cho các toà nhà và các bức tường kiên cố. Đồng thời, không ai có thể phủ nhận giá trị thẩm mĩ mà nó mang lại mỗi khi xuân về hoặc thu đến. Nghĩa là, bạn có thể tìm thấy “bức tường Thường Xuân” khắp mọi nơi…

Riêng cái ở Vesterport, trong tôi là những nỗi niềm…

Tôi thường ngồi ngược hướng trên những chuyến tàu. Chồng tôi bảo ngồi như thế dễ bị say. Nhưng tôi cảm thấy thú vị vì nó cho tôi cảm giác được đi ngược thời gian, quay trở về nơi xuất phát và có cơ hội bắt đầu lại mọi thứ. Rồi một hôm, tôi tự hỏi “để làm gì?” Bởi thật ra, nếu phải quay về điểm xuất phát, tôi cũng sẽ chọn chuyến tàu này vì đó là lộ trình tôi bắt buộc phải đi nếu muốn xây dựng giấc mơ mình ấp ủ. Không có chuyến tàu nào khác để đưa tôi đến chỗ làm – nơi tôi cặm cụi làm việc 9 tiếng mỗi ngày, khư khư bên tôi là cuốn sổ màu xanh da trời chằng chịt các ghi chép. Ở đó, tôi viết những bài học rút ra trong quá trình làm việc, những kinh nghiệm về quản lí và những cảm giác buồn vui oán giận yêu thương. Ở đó, tôi dán tấm hình hai đứa con trai bé bỏng của tôi đang nắm tay nhau đi giữa mùa thu vàng êm ả…

Nếu không có nhiều lựa chọn, bạn buộc phải lựa chọn điều mà ít gây ra hệ luỵ nhất cho những người sống. Đó là cái giá về “tự do” mà người trở thành cha mẹ phải đánh đổi nếu họ muốn làm tròn trách nhiệm và xây dựng gia đình bằng chính hơi ấm của trái tim mình. Nên chuyến tàu dừng lại Vesterport có thể không phải là lựa chọn duy nhất, nhưng là lựa chọn tốt nhất mà tôi từng có. Rồi kể từ hôm hiểu ra, nếu đi ngược thời gian trở về nơi xuất phát tôi cũng không lựa chọn khác đi thì tôi đã ngồi cùng hướng với đường tàu. Ở vị trí ấy, tôi thấy cây cối, nhà cửa, ánh nắng và những cơn mưa tuyết lướt qua tôi, lùi về phía sau nhanh như chớp. Điều đó đôi khi làm tôi hụt hẫng…Tôi muốn tìm một điều đủ sức hút, sức ám ảnh để mình neo lại dù tàu có lướt qua hoặc chí ích báo cho tôi biết là tôi đã tới nơi mình cần đến. Sau cùng, tôi nhìn thấy “bước tường Thường Xuân” tại Vesterport vào một hôm trời thu rực nắng, và những chiếc lá thì cháy đỏ một góc trời. 

Nó đã ở đó từ rất lâu, nằm ngay cạnh nhà hát màu hồng sặc sỡ. Nhưng vì sao tôi đã không thấy nó? Có lẽ vì trước kia tôi ngồi ngược hướng tàu, nơi bức tường nằm ở phía bên kia cửa sổ. Và cũng có lẽ đó là lúc vào đông, dây Thường Xuân chỉ còn lại những cánh tay chằng chịt xương xẩu trơ trọi như đã chết đi rồi. 

Khi mùa thu đi qua, tôi nhìn thấy bức tường từng ngày trơ trọi lá trong mệt mỏi. Lòng tôi dâng lên cảm giác thương cảm đến cùng cực. Nhưng nếu những chiếc là kia không rụng đi, thì làm sao dây Thường Xuân đủ sức để chống chọi suốt mấy tháng mùa đông lạnh giá và thiếu ánh nắng mặt trời? Quy luật tự nhiên kia dạy cho tôi lòng nhẫn nại, thêm nghị lực để nhìn nhận một điều hiển nhiên vẫn xảy ra hàng ngày trong vũ trụ này : mỗi sinh linh đều phải trải qua quá trình cạn kiệt năng lượng, tích luỹ năng lượng và tái tạo năng lượng. Hôm nay tôi có thể khổ đau, bị đưa xuống cảnh cùng cực nhất, là lúc tôi cạn kiệt năng lượng – nhưng nếu tôi không biết cách tiết kiệm mớ năng lượng còn sót lại, và tìm cách tái tạo nó từ bên trong, thì xem như phần rễ trong tôi sẽ chết…

Khi mùa đông đến của vài năm trước, khi tàu dừng lại Vesterport, tôi vẫn nhìn bức tường trơ trọi lá… rồi từ thương cảm đến ái mộ nó. Bởi tôi biết, nó đang chịu khó nằm yên đó, tích luỹ năng lượng, chờ mùa nắng ấm để sinh sôi. Và nó chưa bao giờ làm tôi thất vọng. Vài năm trở lại đây, đi tàu đến Vesterport không còn là lựa chọn duy nhất mà tôi phải bắt đầu một ngày nữa. Nhưng tôi vẫn muốn chọn chuyến tàu đi qua Vesterport khi có thể, nhất là những lúc lòng chùng xuống và muốn thả một chiếc neo để cảm thấy bình yên. 

Nếu lúc nào bạn ghé thăm Copenhagen, và tôi rủ bạn đi tàu đến Vesterport – là bạn đủ hiểu năng lượng trong tôi đang vơi dần… Hy vọng bạn sẽ đi cùng tôi và tôi cũng hy vọng, đó sẽ là vào mùa thu – khi dây Thường Xuân trổ màu đỏ rực để sống cuộc đời trọn vẹn và đẹp đẽ nhất trong một năm. Mới đó mà đã 10 năm… 

(Vân Lam – cuối tháng 2/2025)