Có một cuộc trò chuyện tôi chưa từng trả lời. Không phải tin nhắn bỏ quên. Không phải một email đang đợi trong hộp thư chất chồng. Mà là một câu hỏi cũ, cũ như mùa gió chướng năm nào, vang lên từ một giọng nói tôi đã nghe suốt tuổi thơ mình:
“Con có hạnh phúc không?”
Lần gần nhất ba hỏi, tôi mỉm cười, gật đầu rất khẽ. Như thể hạnh phúc là một tấm áo choàng mỏng, chỉ cần muốn là có thể khoác lên. Ba không hỏi thêm. Ba chưa bao giờ hỏi đến tận cùng. Ông chỉ hỏi vừa đủ — như người gõ nhẹ cánh cửa, rồi đứng lùi lại để người bên trong có thể thở.
Nhưng lòng tôi thì chùng xuống, như sợi dây đàn bị chạm vào một nốt quen mà lâu rồi không dám ngân. Không phải vì tôi không biết câu trả lời. Mà vì tôi sợ — rằng nếu mở lời, sẽ kéo theo nhiều điều ba không đủ sức nghe, hoặc không nên phải nghe.
Tôi sợ phải nói rằng có những ngày tôi tỉnh dậy, nằm giữa những giấc mơ đẹp tôi từng mơ, nay đã thành sự thật và thấy mình trống rỗng. Rằng tôi đã mất ngủ suốt nhiều tháng, không phải vì công việc, mà vì nỗi buồn không tên. Rằng tôi đã đi xa quê không chỉ vì khoảng cách địa lý — mà vì từng chút một, tôi đang rời xa cả những người từng là gốc rễ của mình.
Tôi đã sống ở nhiều nơi, quen nhiều ngôn ngữ, mang theo cái tên của một dòng họ cũ kỹ, và một vùng đất từng in dấu chân tôi từ ngày còn bé. Nhưng đôi khi, vào một buổi sáng không hẹn trước, tôi chợt nhận ra mình không còn nhớ giọng ba khi ông đọc to một tiêu đề báo. Không còn nghe thấy tiếng dép mẹ lẹp xẹp trong bếp khi trời nổi gió. Những âm thanh từng quen thuộc như nhịp tim, giờ bỗng mờ xa, như thể thuộc về một kiếp sống khác, một phiên bản cũ của tôi mà tôi không biết làm sao quay lại.
Tôi bắt đầu ngập ngừng mỗi lần gọi điện về. Chẳng biết nói gì ngoài chuyện thời tiết. Tôi thấy mình viết ngày càng nhiều, nhưng lại không viết được những điều gần gũi. Như thể mỗi chuyến đi, mỗi dự án, mỗi lần cố gắng trở thành một ai đó giữa đời, tôi lại lùi xa hơn khỏi nơi từng gọi là nhà. Trong khoảng lùi ấy, ba tôi — người từng hỏi một câu đơn sơ mà sâu đến tận đáy lòng — vẫn ngồi đó, trong trí nhớ tôi, như một dấu lặng giữa bản nhạc đời ồn ào và mỏi mệt.
Nếu ai đó hỏi điều gì khiến tôi day dứt nhất, có lẽ tôi sẽ không kể về những sai lầm hay những lần chọn sai đường. Mà là về những câu hỏi đã từng được thốt ra, nhưng chưa từng được đáp lại.
Giờ đây, khi đứng giữa chính đời mình, tôi vẫn đang lần mò tìm câu trả lời ấy — không chỉ cho ba, mà cho chính tôi và các con : “Làm sao để không đánh mất gốc rễ của mình, khi mỗi lựa chọn ta ôm vào, cũng là lúc thâm tâm ta trổ ra những nhánh mới giữa đời?
(Vân Lam – bài viết trong thầm lặng khi Lotus House tròn 3 tuổi, cũng là năm Covid 2020)
CHIẾC HỘP MÀU LAM 