(Gửi bạn – người đang đi tìm một khoảng lặng. Có bao giờ bạn thấy mình lạc lối trong chính nơi mình đang sống? Không phải lạc đường, mà lạc giữa mê cung của những điều chưa gọi tên… Và không biết bắt đầu từ đâu để trở về? Lối ra, đôi khi, lại nằm ở nơi gần hơn ta tưởng…!)
Như bao lần vốn dĩ bạn từng biết về tôi, người không viết về những biến động lớn lao…Lần này cũng thế, tôi không kể về nỗi buồn dài năm, hay những hành trình vĩ đại để trở thành một phiên bản khác của chính mình. Tôi chỉ muốn kể bạn nghe về một điều rất nhỏ. Rất gần. Như hơi thở. Như căn phòng bạn đang ngồi lúc này.
Bạn có đang thở đều? Có đang nghe tiếng gió lùa khe khẽ qua một ô cửa sổ mở hé? Có ánh nắng nào đang rơi xuống thành ghế, chạm vào cuốn sách bạn bỏ dở hôm qua?
Tôi nghĩ nhiều về không gian sống – không theo nghĩa của kiến trúc, mà như một vùng khí quyển nhỏ, nơi mình chạm vào đời sống bằng tất cả các giác quan. Tôi nhớ căn nhà cũ nơi mình lớn lên – một gian nhà lá đơn sơ giữa miền quê hai mùa mưa nắng. Nới chẳng có gì đáng giá ngoài chiếc quạt cánh sắt kêu rè rè, vài cái nồi, và bộ ấm chén sứt một quai. Vậy mà lạ thay, nó vẫn luôn mang một mùi rất riêng: mùi gỗ mục pha nắng, mùi khăn phơi khô sạch sẽ, mùi cơm gạo mới lẫn trong tiếng radio mỗi sáng. Cái tổ ấm ấy, dù nhỏ, luôn gọn gàng. Một thứ gọn gàng đầy yêu thương chứ không phải kiểu ngăn nắp vô cảm.
Mẹ tôi có thói quen chải sân mỗi sáng sớm. Mảnh sân đất nhỏ xíu mà lúc nào cũng được quét bằng chổi rơm cho bằng phẳng như trang giấy mới. Những cái chén mẻ cũng được úp ngay hàng trên chạn gỗ, cái nồi móp một bên thì đặt nép vô góc khuất. Mỗi thứ đều có chỗ của nó. Mỗi món đồ đều được thừa nhận sự hiện diện. Tôi không hiểu vì sao khi xưa người lớn lại chăm chút vậy cho những vật vốn chẳng còn nguyên vẹn, dù đời sống vốn đã đủ bộn bề… Chỉ biết, bước vào ngôi nhà ấy, dù ngoài kia có mưa to nổi bong bóng hay nắng gắt, lòng tôi luôn thấy dịu xuống. Giống như đi vào một câu kinh, vừa đọc xong là lòng an.
Sau này lớn lên, ở trọ, đi làm, tôi từng sống trong những căn phòng tiện nghi nhưng lộn xộn. Những nơi mà buổi sáng mở mắt ra là thấy tách cà phê còn dư hôm qua, quần áo chưa xếp, mớ giấy tờ vắt ngang bàn học, bà làm việc. Những lúc đó, tâm trí tôi như con diều không dây – loại diều không thể bay, mà có bay cũng không biết về đâu. Chỉ một xao nhãng nhỏ cũng đủ để mất cả buổi sáng. Tôi từng nghĩ do mình thiếu tập trung. Nhưng không. Là không gian sống đã không còn là “chốn” để thở nữa.
Bạn biết không, mỗi khi ta xếp lại một góc bàn, lau sạch một khung cửa, hay đơn giản là gấp ngay ngắn chiếc chăn sau giấc ngủ , ta đang làm một việc thầm lặng nhưng sâu sắc: nói với chính mình rằng “tôi đang đối xử tốt với một con người, là chính tôi!”
Căn phòng không chỉ chứa đồ. Nó chứa ký ức, trạng thái cảm xúc, và cả những ẩn ức chưa gọi tên. Những gì bạn giữ lại, hoặc để quên – chúng ở đó. Và đôi khi, chỉ cần bạn bắt đầu dọn dẹp, xếp lại, thở chậm hơn trong chính không gian đó, bạn sẽ thấy có gì đó trong lòng mình cũng đang được chùi rửa.
Tôi không nói bạn phải sống tối giản hay trở thành người ngăn nắp tuyệt đối. Mỗi người có nhịp riêng. Nhưng hãy thử hỏi mình: căn phòng mình đang sống – nó có giúp mình thở tốt hơn không? Nó có nâng đỡ mình mỗi khi trở về? Hay nó đang lặng lẽ giam hãm những tầng năng lượng vốn cần được phóng thích?
Nếu bạn thấy lòng rối, thử bắt đầu từ góc bàn làm việc. Từ việc mở toang cửa sổ đón ánh sáng vào. Từ việc thay một lọ hoa đã héo bằng nhành lá mới. Từ một tiếng thở ra thật dài khi gập lại chiếc laptop. Những hành động nhỏ ấy, chính là cách ta đối thoại với sự sống. Là một kiểu thiền hành trong đời thường. Là một tuyên bố dịu dàng: “Tôi muốn sống khác đi. Tôi chọn sự trong trẻo, dù nhỏ, để bắt đầu.”
Bởi vì, nếu bạn thật sự yêu thương chính mình, trân quý tâm hồn mình, thì bạn sẽ hiểu nơi bạn sống chính là ngôi đền cho tâm hồn bạn. Và chắc chắn lúc đó, bạn sẽ trân quý không gian sống đó như một chốn linh thiêng. Tôi cho rằng, yêu thương chính mình như yêu thương chính các đấng tạo hoá, không có gì là quá đáng… vì chúng ta xứng đáng!
Và biết đâu đấy, vào một buổi chiều nào đó, khi ánh sáng nghiêng qua tường, bạn bỗng thấy căn phòng mình dịu dàng như một cái ôm. Không phán xét. Không ồn ào. Chỉ là ở đó – cùng bạn, trong veo và bình yên…
Chúc bạn một sáng Chủ Nhật thật chậm cùng một góc nhỏ đủ an để bạn có thể thở sâu, rồi mỉm cười.
(Vân Lam – Ngôi đền của tâm hồn ta chính là nơi thân thể ta sống mỗi ngày…)
CHIẾC HỘP MÀU LAM 