Ở Một Nơi Không Cần Trình Diễn

Gửi bạn,

Người đã viết cho tôi trong một đêm mưa tháng Sáu, rằng bạn thấy mình mỏi mệt – không hẳn vì công việc, cũng chẳng bởi những thất bại rõ ràng nào đó. Mà vì cái cảm giác mỗi sáng phải “ra sân khấu”, chỉnh trang lại chính mình cho hợp vai – một người ổn, một người mạnh mẽ, một người đang đi rất đúng hướng.

Tôi đọc thư bạn và nghĩ đến đoạn đường dốc thoai thoải, hai bên mọc đầy dương xỉ khi tiết trời chỉ mới chớm thu… Nơi đó, không có ánh đèn sân khấu. Không ai chờ ta cúi chào. Không ai cần ta “trình bày bản thân” theo một cách dễ được yêu thích. Ở đó, ta được là mình – dù hôm nay có hơi rối, hơi mỏi, hơi chậm… 

Và như thế, nơi ấy trở thành một thế giới khác – nơi gió không vội vã rẽ qua từng ngọn lá, mà thì thầm câu chuyện của riêng nó, không cần người nghe phải đáp lời. Ánh sáng không gắt gỏng như đèn diễn, mà là ánh sáng dịu dàng của bình minh len lỏi qua khe cửa, đủ để thấy những vết sẹo nhỏ đâu đó – dấu tích thương tổn từ đời sống thường nhật mà chẳng ai nhận ra. Chính trong sự thinh lặng ấy, bạn không còn là một nhân vật đang đóng vai, mà là một mảnh đất chờ đợi mưa, một dòng suối đón nhận những giọt nước mắt, một cơn mưa rơi thật nhẹ trên mái nhà yên tĩnh.

Nếu bạn đã đọc đến đây, tôi muốn hỏi: đoạn đường thoai thoải ấy, với hai hàng dương xỉ xanh um nơi triền đồi kia – thật ra đang ở đâu trong đời sống bộn bề của bạn? 

Có thể bạn đang nghĩ đến một khu rừng nhiệt đới vào thời khắc ẩm ướt chuyển mùa? Nhưng không – nơi ấy không phải một địa điểm cụ thể trên bản đồ. Nó không cần là căn phòng có cửa khóa chặt, hay một ngọn núi để ta trốn vào. Nơi ấy có thể chỉ là một khoảng lặng rất nhỏ – đủ để bạn nghe được tiếng chim hót khi đang vội vã đi làm, hay là một hơi thở sâu giữa những ngày hỗn độn. Có thể là khoảnh khắc bạn dám tắt điện thoại, nhắm mắt lại, để cho những suy nghĩ miên man được trôi qua – không cần phán xét. Hoặc đơn giản là một cuối tuần bạn ngồi xuống, viết tấm thiệp mừng sinh nhật con trai, mừng mẹ vừa tái khám với kết quả tốt, mừng chị vừa hạ sinh em bé an toàn…

Đó là lúc ta nhận ra: sức nặng của những vai diễn không đến từ lớp áo ta khoác, mà từ sợi dây vô hình ta tự buộc mình vào những kỳ vọng. Ta cứ chạy theo định nghĩa về “một người tốt, thành công nên thế nào”, mà quên mất rằng sự nguyên vẹn và chân thật nảy nở từ chính trái tim mình. 

Như triền dốc dương xỉ kia – cái cây chỉ cần vươn mình theo ánh sáng, chẳng bận tâm lá có xanh mướt bằng cây bên cạnh, hay thân có thẳng tắp như loài nào nhân gian ca tụng. Nó cứ thế lớn lên: cành tự do vươn ra, rễ bám sâu vào đất, và vẻ đẹp của nó nằm chính ở sự tự nhiên không cần trau chuốt.

Chúng ta cũng vậy. Nơi bình yên nhất để trú ngụ không phải là danh vọng, hay sự công nhận từ bên ngoài. Đó là khoảnh khắc ta dám sống thật với những dòng chảy cảm xúc, dám để bản thân mỏi mệt mà không cần che giấu, dám nói ra lời thật từ trái tim, dám yêu thương không ngần ngại, và đôi khi – dám để cái tôi chìm xuống vì một điều gì đó xứng đáng gìn giữ. Đó là nơi ta không còn cần diễn. Không cần gắng gượng để làm hài lòng ai, mà chỉ sâu sắc yêu thương chính mình. Ở nơi ấy, sự chân thật không cần gào to, mà len lỏi vào từng hơi thở, từng bước chân, sưởi ấm trái tim. Nó có thể là một buổi chiều không mạng xã hội, một tách trà nóng bạn tự pha, hay buổi tập yoga cho riêng mình. Là một cái nắm tay thật chặt không lời, hoặc đơn giản là khoảnh khắc bạn cho phép mình mệt – mà không thấy có lỗi.

Và khi ta đã tìm thấy nơi chốn ấy – nơi không cần trình diễn – mỗi sớm mai thức dậy, ta sẽ không còn mang theo những vai diễn nặng nề, mà chỉ nhẹ nhàng bước đi trên con đường của chính mình. Không vội vã. Không phán xét. Chỉ có sự bình yên len lỏi qua từng kẽ lá, từng nhịp thở…

Chúc bạn một ngày Chủ Nhật an lành – khi bạn ngồi xuống, viết những dòng đầu tiên về điều bạn muốn làm vì chính mình, không vì kỳ vọng hay thước đo của người chung quanh. 

Chỉ cần bạn bắt đầu, triền dốc thoai thoải với hai hàng dương xỉ sẽ hiện ra, bằng sức mạnh nội tại, bền lâu, lặng lẽ, và thật dịu dàng…

(Vân Lam – Thư Nhà Cũ số 11)