Nơi không ai gọi tên mình…

(Gửi bạn, người đã đôi lần thấy mình bé nhỏ giữa thế gian..)

Trên một hòn đảo rực nắng, giữa biển xanh và cát trắng, tôi sống mười bốn ngày trong một trạng thái rất lạ – không ai gọi tên tôi. Không ai biết tôi là ai. Không ai hỏi. Không ai cần biết. Tôi ở đó, như một bóng mát lặng thinh bên cạnh những giấc ngủ trưa dài, như một hạt bụi biển không để lại dấu vết. Có chút gì đó giống một sự tự do. Cũng có chút gì đó của sự mờ nhòe.

Chúng tôi – tôi và chồng tôi – là hai người Châu Á duy nhất ở tất cả những nơi mình xuất hiện. Có lẽ, là hai người Châu Á duy nhất đang tận hưởng một kỳ nghỉ đúng nghĩa theo cách của mình. Điều đó, thật bất ngờ, lại trở thành một vết xước nhỏ trong cảm thức. Tôi đã từng không nghĩ nhiều đến điều ấy. Cho đến khi bắt gặp những ánh mắt – không lời, nhưng rất rõ ràng. Như thể cái sân chơi này không dành cho mình.

Nhưng rồi, khi chúng tôi phơi nắng như họ, mặc bikini, mang theo cơ thể của những người tập luyện thể thao – những ánh nhìn ấy thay đổi. Trịch thượng rơi rụng. Xa cách dịu xuống. Có gì đó như một sự công nhận ngầm.

Và tôi hiểu, điều khiến sự xa cách ấy tan đi không phải là việc tôi làm theo họ, mà là vì tôi đủ rõ ràng về chính mình. Tôi tắm nắng vì tôi biết cơ thể mình cần điều đó. Tôi chơi thể thao không để chứng minh gì với ai, mà vì đó là cách tôi chăm sóc mình. Tôi tuân theo luật chơi không phải để được chấp nhận, mà vì tôi tôn trọng nơi tôi đang đứng, tôn trọng nền văn hoá đã rộng lòng đón mình. Chính sự tôn trọng khác biệt là sợi dây duy nhất khiến con người thật sự có thể chạm vào nhau.

Cảm giác ấy làm tôi thấy tự hào – và buồn. Tự hào vì biết mình không nhỏ bé. Nhưng nỗi buồn cứ lẩn quất khi nhận ra giữa người và người, định kiến vẫn giăng đó như một vách ngăn mỏng manh nhưng khó lòng vượt qua. Những khoảng cách cứ thế được dựng lên bằng những hình dung mơ hồ – về màu da, về vai trò, về cái gọi là “đúng cách”.

Tôi tự hỏi: có phải những cái rào này luôn hiện diện, ở khắp nơi? Không chỉ trên đảo. Không chỉ giữa chủng tộc. Mà cả trong chính gia đình, giữa cha mẹ và con cái, giữa bạn bè và người yêu cũ, giữa tôi với một phiên bản cũ kỹ của chính mình. Những điều chưa kịp hiểu nhau, đã vội mang nhãn dán. Những nỗi mỏi mệt vì phải diễn tròn vai, để được yêu, để không bị bỏ lại.

Có những ngày, điều tôi mong nhất không phải là được gọi tên, mà là được nhìn thấy – như chính mình. Không cần cố gắng. Không cần trình diễn. Chỉ cần ngồi đó, bên ai đó, như một tách trà giữa mùa hè đang chín.

Có lẽ, nếu bạn từng mỏi mệt vì gồng mình giữa cuộc sống, từng thấy sự lạc lõng ngay cả trong những vòng tròn quen thuộc, từng phải chứng minh mình đủ tốt để được chấp nhận – thì khoảng lặng này là dành cho bạn.

Và tôi cũng hy vọng, dù chỉ một lần, bạn sẽ có cơ hội ngồi ở đâu đó, không cần gọi tên, không cần tỏa sáng – mà vẫn được thảnh thơi là chính mình. Thảnh thơi như cách tôi đã từng, trong mười bốn ngày ấy, trên một hòn đảo không ai biết tôi là ai.

Để rồi nhận ra, một phụ nữ Châu Á nhỏ bé vẫn có thể thắp lên ánh sáng của riêng mình giữa bãi biển trăm người – khi biết nâng niu chính mình bằng sự bình yên và chăm sóc tận tuỵ.

(Vân Lam – Sau kì nghỉ 14 ngày của mùa hè ở một nơi rất nhiều nắng…)