Có một khoảng thời gian trong ngày, tôi để thế giới lại phía sau. Đó là khi cánh cửa tàu khép lại, đoàn tàu chậm rãi lăn bánh ra khỏi ga, và tôi ngồi vào chỗ quen thuộc cạnh cửa sổ, mở một cuốn sách. Bên ngoài, Copenhagen trôi đi với những bức tường phủ lá thường xuân, những nhịp cầu và những hàng cây như đang di chuyển chậm rãi trong mắt tôi. Bên trong, tôi đi vào một thế giới khác, nơi một nhân vật đang bước qua cánh đồng, hay một người đàn bà đang đối diện với bóng tối của chính mình. Mỗi ngày, tôi có chín mươi phút như thế, chín mươi phút của một thế giới song song – nơi tôi được sống cùng những câu chuyện không thuộc về mình, để rồi bất chợt tìm thấy chính mình trong đó.
Đọc sách chưa bao giờ chỉ là để biết thêm một điều gì mới. Nó giống như soi vào mặt nước, có lúc trong veo, có lúc đục mờ, nhưng luôn có một dáng hình quen thuộc phản chiếu lại. Có những cuốn sách tôi đọc năm hai mươi tuổi đã khác hẳn khi tôi chạm lại ở tuổi bốn mươi. Khi ấy, câu chữ không thay đổi, nhưng người đọc đã đổi khác. Sách không trao cho ta câu trả lời, mà lặng lẽ trao cho ta ngôn ngữ để gọi tên những nỗi niềm – một sự chuyển mình vừa chớm, hay một nỗi đau chưa từng được chạm tới.
Và rồi, tôi nhận ra, đọc sách cũng giống như mở những cánh cửa nhỏ giấu trong đời sống thường ngày. Cánh cửa dẫn ta vào miền ký ức đã tưởng ngủ quên, hay mở ra khung trời mênh mang ta chưa từng dám nghĩ đến. Và thật lạ, khi bước ra khỏi cuốn sách, thế giới vẫn ở đó – nhưng mình thì đã ở một nơi khác.
Nếu một ngày nào đó, bạn vô tình ngồi trên chuyến tàu đi qua ga Vesterport và bắt gặp một người phụ nữ Á châu đứng tuổi, quần áo chỉnh tề, mùi gỗ đàn hương thoang thoảng quanh vai, đang nghiêng đầu vào ô cửa sổ với một cuốn sách mở trên tay, thì đó có thể là tôi.
Tôi đang ở cùng bạn, và cũng đang ở một thế giới khác – nơi những cánh cửa chỉ cần lật thêm một trang là đã mở ra…
… và ở đó có thể là muôn trùng cảm xúc mà bạn chưa bao giờ nghĩ mình có thể chạm đến…
(Vân Lam – Những ngày cuối cùng của mùa hè 2025)
CHIẾC HỘP MÀU LAM 